Het verhaal van het Hof van Nauwelaerts begon ooit allemaal erg mooi.
Op 14 februari 1992 kregen de buurtbewoners van het Hof Van Nauwelaerts een mooie brief in de bus van toenmalige schepen Paul Van Heyst, schepen voor Groenvoorziening van Antwerpen met als aanhef:
“Voor twee jaar kocht het stadsbestuur het Hof van Nauwelaerts – een van de laatste groene plekjes in uw buurt – aan om het geheel te behoeden van verkaveling.
Om het park voor het publiek te kunnen openstellen is thans mijn dienst voor groenvoorziening gestart met de noodzakelijke werken.”
We kregen een mooie opsomming van alle werken die zouden gebeuren. En de brief besloot: “Het Hof van Nauwelaerts blijft hiermee een groene oase in de Groenenhoek waar kortelings iedereen van kan genieten.”
Bij de start zat het dus allemaal goed. Buurtbewoners werden geïnformeerd en betrokken. We kregen de plannen ter inzage en kregen zelfs tekst en uitleg bij elk soort boom dat werd gerooid en heraangeplant. De eerste jaren verliepen dan ook opperbest. Alle beloofde ingrepen rond groenvoorziening gebeurden. Er kwam ook een aanleg van een zithoek met enkele speeltoestellen voor de allerkleinsten, enz.
Ondertussen werd het gebouw op dit terrein echter in concessie gegeven aan een particulier, die het Hof van Nauwelaerts mocht omvormen tot taverne-restaurant. Naast de positieve impulsen voor de buurt die van dergelijke horecagelegenheid ontegensprekelijk uitging, kregen de buurtbewoners echter vrij snel de indruk dat het met de afspraken rond de uitbating de verkeerde kant uitging. Eén van de wandelwegen werd volledig in beslag genomen door twee grote containers (die gebruikt werden als keuken voor het restaurant). Aan de achterzijde van het gebouw werden we geconfronteerd met afvalcontairners, lege verpakkingen, lege flessen, enz…. Een mooi tuinhuisje aan de achterzijde werd niet onderhouden en werd verwaarloosd. Er werden regelmatig auto’s in het park geparkeerd. Van de belofte dat het verenigingsleven uit de buurt van de vergaderruimte regelmatig gebruik zou kunnen maken aan gunstige tarieven kwam niets in huis. Enz.
Al deze onregelmatigheden werden door de buurt, het Orpheusbuurtgebeure regelmatig aan diverse overheden gesignaleerd met de vraag om na te trekken of alle veranderingen in het park wel in overeenstemming waren met de verleende concessie (dikwijls met foto’s als bewijsmateriaal toegevoegd). Blijkbaar hebben al deze opmerkingen nooit de juiste kanalen bereikt.
21 maart 2007: Na reeds jaren als betrokken buurtbewoner dit dossier regelmatig ter sprake te hebben gebracht, interpelleert Arnold Peeters (VlaamsProgressieven) als kersvers verkozen districtsraadslid in zijn eerste politieke tussenkomst onmiddellijk de Berchemse districtsraad met de vraag aan de bevoegde schepen Axel Polis om orde op zaken te stellen op het domein van het Hof Van Nauwelaerts. De Berchemse schepen nam dit dossier ter harte en ondernam onmiddellijk de nodige stappen die binnen zijn bevoegdheid lagen. De resultaten hiervan zijn ook zichtbaar. Het district werkt permanent aan de verbetering en herstelling van de spel- en groeninfrastructuur. Zo worden te oude bomen systematisch verwijderd en desgevallend vervangen en werden onlangs nog alle bosgrind paden vernieuwd met materiaal dat een betere waterinsijpeling toelaat, zodat deze paden ook bij mindere weersomstandigheden goed begaanbaar zijn. Over deze ingrepen werd de onmiddellijke buurt regelmatig met infobrieven ingelicht. Elk eerlijk waarnemer kan enkel vaststellen dat het park door het district en zijn groendienst zeker niet aan zijn lot wordt overgelaten.
Februari 2008: Vermits het dossier van het Hof Van Nauwelaerts de bevoegdheden van het district echter overstijgt, ondernam collega gemeenteraadslid Toon Wassenberg (sp.a) ook onmiddellijk politieke initiatieven op het stedelijke niveau. Toon stelde in februari 2008 een gedetailleerde en goed gedocumenteerde schriftelijke vraag over het Hof Van Nauwelaerts aan de bevoegde Antwerpse schepen Ludo Van Campenhout.
Maart 2008: Het antwoord op deze schriftelijke vraag bracht een aantal opmerkelijke feiten aan het licht, ondermeer
- dat de concessie in 2006 stilzwijgend werd verlengd voor 9 jaar (huidig haven- en personeelsschepen Van Peel was de toenmalig bevoegde schepen voor VESPA),
- er bijgevolg geen wijzigingen aan de concessievoorwaarden werden doorgevoerd en
- er op het moment van de verlenging geen staat van actuele toestand werd opgemaakt
en dat terwijl
- de concessievoorwaarden in de eerste 15 jaar van de concessie niet (allemaal) werden nageleefd,
- publiek domein oneigenlijk werd ingenomen,
- geen vergunningen werden afgeleverd voor aangebouwde (al dan niet vaste) constructies,
- reeds in 1996 een overtredingsdossier werd opgesteld en
- de instandhoudingsverplichting niet volledig werd gedragen, zoals blijkt uit de schade aan een bijgebouwtje tegen de Minervastraat
Onze conclusie was dan ook dat er door deze stilzwijgende verlenging van de concessie een kans gemist is om of de concessionaris te dwingen zich in regel te stellen met de concessievoorwaarden, overtredingen en gebreken bij instandhouding of op zoek te gaan naar een andere concessionaris. Door alles op zijn beloop te laten is hier een concessie verlengd die niet onder dezelfde voorwaarden had mogen verlengd worden.
De stad heeft zich hierdoor in de positie geplaatst dat ze zich moet beroepen op procedures via dagvaarding om alsnog niet-nagekomen verplichtingen af te dwingen of te sanctionneren, terwijl het aflopen van de concessie in 2006 dé gelegenheid bij uitstek was om deze voorwaarden af te dwingen. Een gemiste kans, maar deze vraagstelling gaf alvast rechtstreekse aanleiding tot versterkte activering van de gerechtelijke stappen tegen de concessiehouder: procedures tegen achterstallige betalingen en bouwovertredingen worden opgevoerd en in de komende maanden wordt het dossier voor de rechtbank behandeld.
19 Juni 2008: In juni van dit jaar blijkt de uitbater plots met de noorderzon verdwenen te zijn. De verlaten aanblik van het pand versnelt de negatieve spiraal waarin het dossier terecht komt en om die reden uit Arnold nogmaals een noodkreet in de districtsraad: met de nakende verlofperiode vrezen we immers voor vandalisme en sluikstorten. Het district informeert de nodige diensten.
5 juli 2008: Wanneer enkele buurtbewoners vaststellen dat de eerste ramen sneuvelen, belt Arnold de ‘Blauwe Lijn’ van de politie (een gratis nummer waarop elke burger beroep kan doen). De politie is een kwartier later reeds ter plaatse en doet de nodige vaststellingen. De wijkpolitie belooft in de mate van het mogelijke een extra oogje in het zeil te houden. Een telefoontje naar de ‘Sluikstortcel’ (ook een gratis nummer waar elke medeburger op terecht kan) zorgt ervoor dat daags nadien ook het gedumpte afval onmiddellijk wordt verwijderd.
Toon neemt daags nadien rechtstreeks contact op met AG VESPA om bewarende maatregelen te nemen. Deze dienst zet de eigenaar onder druk om de noodzakelijke stappen voor bescherming van dit eigendom te nemen. Aanwezige luiken worden vervolgens gesloten, het licht wordt ’s avonds weer aangestoken, enzovoort. Vanuit het districtscollege engageert men zich nogmaals om de netheid van het park extra in de gaten te houden (het komt dan ook wat eigenaardig over dat er op 6 september een poetsactie wordt gehouden door het Vlaams Belang terwijl de vuilbakjes netjes leeg zijn en er ook op de grond niet meer of minder rommel te vinden is dan op een doordeweekse zaterdag in tijden wanneer er wél een actieve horecazaak was…). Ook de Berchemse buurtregisseur voor Oud-Berchem en Groenenhoek An Vereecken volgt ondertussen dit dossier mee op. Zij zorgde er ondertussen voor dat het beschadigde gebouwtje aan de achterzijde werd beschut tegen waterinsijpeling en de beschadigde muur werd door de diensten met houten panelen ondersteund.
Eind augustus alweer een nieuwe vraag aan het Antwerps schepencollege
Om die reden stelde Toon Wassenberg eind augustus al een nieuwe vraag aan schepen Van Campenhout die wordt behandeld in de gemeenteraadscommissie deze maand. De vraag gaat in op de stand van zaken van de gerechtelijke procedures, want hoe je het ook draait of keert, indien niet eerst de huidige concessie verbroken wordt of de concessionaris zich alsnog volledig in regel stelt, kan ook de stad (AG VESPA) niet vooruit.
De vraag van Toon deze week in de commissie aan de bevoegde schepen Ludo Van Campenhout heeft blijkbaar de zaak in een stroomversnelling gebracht.
Wij hebben in elk geval getracht onze politieke taak als verkozen raadslid goed uit te voeren. Wij hebben dit beiden gedaan, elk op het terrein waar wij onze politieke verantwoordelijkheid kregen, en op een constructieve en opbouwende manier.
Het positieve aan dit verhaal is dat we de twee voorbije jaren niet van het kastje naar de muur gestuurd (zoals in het verleden jammer genoeg wel gebeurde). Het districtsbestuur, de politie, Vespa, enz. hebben dit dossier sinds onze interventies wel onmiddellijk au serieux genomen.
En dit stelt ons hoopvol naar de toekomst toe.